Ogólna charakterystyka obszaru
Gdy patrzymy na ukształtowanie terenu Parku Narodowego „Ujście Warty”, pierwsze co rzuca nam się w oczy to, że jest on bardzo płaski. Faktycznie, różnica wysokości pomiędzy najniższym a najwyższym punktem w Parku to tylko kilka metrów. Takie ukształtowanie wynika z położenia Parku na terasie niskiej Warty (więcej poczytasz o tym w zakładce Przyroda nieożywiona).
Większość Parku to podmokłe łąki, pastwiska i rozlewiska. Jest to teren półnaturalny. Oznacza to, że oprócz sił przyrody kształtował go również człowiek. Zmiany, których dokonał człowiek polegały głównie na regulacji sieci rzecznej, a następnie na wykorzystaniu wydartego rzece terenu dla rolnictwa. W niektórych miejscach widać powrót przyrody do pierwotnego charakteru – zarośla wierzbowe i podmokły las zwany łęgiem.
To, że przyroda w Parku Narodowym „Ujście Warty” powstała w wyniku działalności człowieka nie oznacza, że nie jest cenna! Taki otwarty, porośnięty niską roślinnością i przede wszystkim podmokły teren to wyjątkowe miejsce. Nie tylko w Polsce ale i na świecie jest takich miejsc niewiele. Niezwykłe są również tutejsze wahania poziomu wody. W ciągu kilku miesięcy poziom wody w Parku może się podnieść (a potem opaść) o kilka metrów.
Rozległa, otwarta przestrzeń z dużą ilością wody to raj dla ptaków. To właśnie one są w Parku Narodowym „Ujście Warty” najważniejsze – są głównym celem ochrony. Ptasi tłok jest tu o każdej porze roku. Lista gatunków, które pojawiają się w Parku, ma już około 280 pozycji! Część ptaków wybrało Park na miejsce składania jaj (ponad 170 gatunków). Dla wielu jest to bardzo ważny przystanek podczas corocznych jesiennych i wiosennych wędrówek. To właśnie tu mogą odpocząć i najeść się w drodze do i z „ciepłych krajów”. Część gatunków spędza w Parku zimę.
Niezależnie od tego w jakim celu ptaki pojawiają się w Parku, wiele z nich to gatunki rzadkie lub zagrożone wyginięciem. Nietrudno tu dostrzec gatunki z listy unijnej Dyrektywy Ptasiej. To właśnie z tego powodu powstał obszar Natura 2000 PLC 080001 „Ujście Warty”.